Kategorie
Powiat oleski, gmina Lasowice Wielkie

Szlaki turystyczne

Uwaga: Pikietaż szlaków turystycznych podany orientacyjnie.

Szlak im. J. Jeziorowskiego
Trasy rowerowe
Szlak Drewnianego Budownictwa Sakralnego

Szlak im. J. Jeziorowskiego

Szlak im. J. Jeziorowskiego w Chocianowicach

Szlak oznaczony numerem OP-104, znakowany kolorem czerwonym, długości 56,4 km, powstały z połączenia ze Szlakiem Zabytków Budownictwa Drewnianego (odcinek Kluczbork-Olesno), przeznaczony zasadniczo dla turystów pieszych, względnie rowerowych. Biegnie od Kluczborka do położonej na terenie gminy Lasowice Wielkie Chudoby. Umożliwia zwiedzenie bogatych w zabytki ośrodków miejskich (Kluczbork, Olesno), kilku drewnianych kościołów, pozostałości dawnego ośrodka przemysłowego w rejonie Szumiradu. Krajobrazowa trasa, przebiegająca w znacznej części lasami, pozwala również na obejrzenie wartościowych obiektów pryrodniczych. W nazwie upamiętnia Józefa Jeziorowskiego, ur. 1767 w Leśnej (przez którą to wieś wytyczono przebieg szlaku), zm. 1856 w Kartuzach koło Legnicy, wybitnego pedagoga.

1. [km 0] – Kluczbork

Architektura:
• Zachowany układ urbanistyczny i zabudowa Starego Miasta, pośród których fragmenty murów miejskich, wzniesionych prawdopodobnie pod koniec XIV w., gotycka baszta bramna zwana krakowską, obecnie wieża ciśnień oraz siedziba Muzeum im. Jana Dzierżona z działami: historii regionu i pszczelarstwa, Rynek z centralnie usadowionym Ratuszem, zbudowanym w XVIII w., w towarzystwie dwóch kamienic pozostałych z barokowego zespołu „Dwunastu Apostołów”, który uległ spaleniu w 1925 r., upamiętniony w pierwotnym wizerunku kamienną płaskorzeźbą.
• Kościół ewangelicki, parafialny pw. Chrystusa Zbawiciela, gotycki, zbudowany w XIV w. w miejscu kościoła drewnianego; wyposażenie wnętrza rokokowe, udostępniona do zwiedzania wieża, z której dobry widok na panoramę miasta (szczegóły nt. zwiedzania wieży).
• Kościół katolicki, parafialny pw. MB Wspomożenia Wiernych, neogotycki, zbudowany w latach 1911-13, położony w sąsiedztwie parku miejskiego.

Przyroda: Pomniki przyrody: olsza czarna – obwód 390 cm, wysokość 30 m, wiek ponad 190 lat, najstarszy okaz w Polsce; dąb szypułkowy – obwód 440 cm, wysokość 23 m, wiek 320 lat.

Zaplecze: Kolej regionalna, autobusowy transport podmiejski, TAXI, stacja paliwowa (6), noclegi (hotel – 2; pensjonat – 1), szpital, apteka 24 h, bank (5), poczta (2), policja.

2. [km 10] – Bąków

Architektura: Kościół katolicki, parafialny pw. św. Wniebowzięcia NMP, drewniany, zbudowany na przełomie XV i XVI w., wieża dobudowana w 1913 r., wyposażenie wnętrza gotyckie, w tym najstarszy i największy gotycki tryptyk na Śląsku; w czasie II wojny światowej bezpowrotnie wywieziono do Niemiec dzwon odlany w 1614 r.; plebania z 1845 r.

Zaplecze: Kolej regionalna, autobusowy transport podmiejski (szczątkowo), noclegi (zajazd; kepming** nr 23, zrzesz. PFCC, czynny VI-IX; pole namiotowe, czynne VI-IX), kąpielisko, wypożyczalnia sprzętu pływającego, obiekty sportów ruchowych, poczta.

3. [km 17] – Stare Olesno

Architektura: Kościół katolicki, parafialny pw. św. Marii Magdaleny, drewniany (patrz podstrona 4).

Zaplecze: Kolej regionalna, autobusowy transport podmiejski (szczątkowo), noclegi (hotel; domki kempingowe), kąpielisko.

4. [km 24] – Olesno

Architektura:
• Zachowany układ urbanistyczny i zabudowa Starego Miasta, pośród których Rynek z narożnie usadowionym Ratuszem, zbudowanym w latach 1820-1821, w miejscu poprzednika z XVII w., odbudowanym po pożarze w 1945 r., ale bez wieży, obecnie siedziba USC.
• Kościół ewangelicki, filialny pw. Krzyża Chrystusowego – „fenigowy”, zbudowany w latach 1851-53.
• Kościół katolicki, filialny pw. św. Michała, gotycki, zbudowany w 1374 r. w miejscu świątyni drewnianej, kilkakrotnie odbudowywany, wyposażenie wnętrza barokowe.
• Kościół katolicki, odpustowy pw. św. Anny, drewniany (patrz podstrona 4).

Zaplecze: Kolej regionalna, autobusowy transport podmiejski, TAXI, stacja paliwowa (4), noclegi (hotel – 3; pensjonat – 1), szpital, pogotowie ratunkowe, apteka 24 h, bank (4), poczta, policja.

5. [km 32] – Wachów

Architektura:
• Kościół katolicki, parafialny pw. św. Wawrzyńca, drewniany, zbudowany w 1706 r.
• Klasycystyczny dwór murowany, zbudowany w I poł. XIX w., obecnie szkoła.

6. [km 47] – Radawie

Architektura: Kościół katolicki, parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, drewniany, zbudowany w 1500(?) r.

7. [km 52] – Kamieniec

Architektura: Dawna osada hutnictwa żelaza (1728-1865), położona w leśnej gęstwinie, pozostały jeden (z dwóch) budynków mieszkalnych z tego okresu.

Przyroda: Rezerwat przyrody Kamieniec, użytek ekologiczny Żabiniec.

8. [km 56] – Chudoba

Przyroda: Rezerwat przyrody Smolnik w Szumiradzie.

Zaplecze: Autobusowy transport podmiejski, noclegi w Szumiradzie (pensjonat – 2, w tym 1 okresowo nieczynny).

Szlak kończy się na stacji kolejowej „Chudoba”, na której od 12 grudnia 2004 r. brak ruchu pociągów pasażerskich. Pomiędzy Chudobą a Szumiradem, w ciągu drogi wojewódzkiej nr 494, brak pobocza, dlatego zamierzający dotrzeć do Szumiradu powinni zejść (zjechać) ze szlaku już w Kamieńcu.

W rejonie szlaku istniał jeszcze kościół w Zębowicach, drewniany, zbudowany najprawdopodobniej w 1493 r., przeniesiony do Gliwic w 1925 r, gdzie stoi do dziś na starokozielskim cmentarzu.

Na Szlaku im. J. Jeziorowskiego, w przeciwieństwie prezentowanego w dalszej kolejności Szlaku Drewnianego Budownictwa Sakralnego, zwiedzenie wymienionych obiektów wymaga w niektórych miejsach odchodzenia od ścisłego przebiegu trasy.

Linki zewnętrzne

Szlak im. J. Jeziorowskiego

Trasy rowerowe

Przez teren gminy wytyczono przebieg następujących tras rowerowych:

• pierwszorzędne (główne)

– Nr 17, niebieski: Poznań(?) – … – Chocianowice – Lasowice Małe – Gronowice – … – Gliwice
– Nr 19, zielony: Jelcz-Laskowice(?) – … – Laskowice – … – Tarnowskie Góry
– Nr 26, czerwony: Kluczbork – Chocianowice – Lasowice Małe – Lasowice Wielkie – Szumirad – … – Zawiercie
– Nr 51, żółty: Szlak Drewnianego Budownictwa Sakralnego – patrz podstrona 4, przy czym trasa rowerowa obejmuje również Bąków

• drugorzędne

– Nr 380, żółty: Kluczbork – … – Jasienie (Przysiółek Wawrzyńcowskie) – Oś – Tuły – Laskowice – … – (?)
– Nr 381, czarny: (?) – … – Chocianowice – Gronowice – Wędrynia – Chudoba – Lasowice Wielkie – Oś
– Nr 382, niebieski: Bąków (Ośrodek Turystyczno-Wypoczynkowy) – (Chocianowice) – Bąków
– Nr 383, zielony: Bażany – Jasienie – Lasowice Małe
– Nr 401, zielony: Stare Olesno – … – Wędrynia – Chudoba – … – Olesno(?)
– Nr 402, żółty: Wędrynia – … – (?)

Nie udało się jeszcze oznakować wszystkich wymienionych tras w terenie, niektóre z nich (bądź odcinki) pozostają w sferze planów.

Linki zewnętrzne

Lasowice Wielkie – mapa projektowanych tras rowerowych

Szlak Drewnianego Budownictwa Sakralnego

Szlak Drewnianego Budownictwa Sakralnego w Wędryni

Szlak wytyczony przez Bogdana Gołąbka i Romana Świątkiewicza, oznakowany (ale tylko przy obiektach) kolorem żółtym, długości 94 km, przeznaczony zasadniczo dla turystów zmotoryzowanych, względnie rowerowych. Biegnie od Opola-Bierkowic do położonej na terenie gminy Lasowice Wielkie Wędryni. W swym założeniu umożliwia zwiedzenie 12 – w tym wszystkich 5 w gminie Lasowice Wielkie – wielowiekowych, drewnianych kościołów (wszystkie katolickie, niektóre poewangelickie), częstokroć oryginalnie wyposażonych – najprawdziwszej perły Śląska Opolskiego. Odcinki pośrednie (dla rowerzystów miejscami alternatywne do głównej trasy), prowadząc nieraz przez urokliwe przyrodniczo fragmenty regionu, podnoszą walory szlaku.

W 2005 r. doszczętnie spłonął jeden z kościołów po trasie – w Czarnowąsach, który aktualnie jest odbudowywany. Z kolei w 1995 r., czyli jeszcze przed wytyczeniem szlaku, identyczny los spotkał kościół w Gronowicach, który gdyby istniał, z pewnością byłby do niego włączony.

1. [km 0] – Opole Bierkowice

Kościół – eksponat skansenowy Muzeum Wsi Opolskiej, zbudowany w 1613 r., przeniesiony tutaj z Gręboszowa w 1975 r.; wyposażenie wnętrza barokowe i renesansowe.

2. [km 11] Czarnowąsy

Kościół odpustowy pw. św. Anny, zbudowany w latach 1684-88; wyposażenie wnętrza późnobarokowe; w 2005 r. spłonął; aktualnie w trakcie odbudowy w kształcie zbliżonym do pierwowzoru.

3. [km 20] – Dobrzeń Wielki

Kościół pielgrzymkowy pw. św. Rocha, zbudowany w 1658 r., rozbudowany ok. 1693 r.; wyposażenie wnętrza barokowe; w 1945 r. żołnierze armii sowieckiej kilkakrotnie podpalali kościół, jednak okolicznym mieszkańcom zawsze udało się skutecznie zapobiec rozprzestrzenieniu się ognia.

4. [km 33] – Kolanowice

Kościół filialny pw. św. Barbary, zbudowany w 1678 r., przeniesiony tutaj z Opola w 1811 r., dzwonnica dobudowana w 1978 r., kruchta murowana – w 1997 r.; wyposażenie wnętrza barokowe; w 2001 r. część zabytkowego wyposażenia skradziono.

5. [km 49] – Laskowice

Kościół cmentarny pw. św. Wawrzyńca (dawniej pw. św. Wawrzyńca i św. Barbary, do 1995 r. filialny), zbudowany w 1686 r.; wyposażenie wnętrza barokowe; w 1994 r. część zabytkowego wyposażenia wraz z dzwonami przeniesiono do nowego kościoła filialnego nieopodal.

6. [km 54] – Bierdzany

Kościół parafialny pw. św. Jadwigi (dawniej pw. św. Walentego), zbudowany w XVI w., rozbudowany w 1711 r.; hełm wieży dobudowany w 1930 r.; wyposażenie wnętrza barokowe.

7. [km 65] – Lasowice Wielkie

Kościół parafialny pw. Wszystkich Świętych, zbudowany przez ewangelików najprawdopodobniej w 1599 r., wieża dobudowana w 1702 r., dzwon odlany w 1521 r.; wyposażenie wnętrza barokowe i regencyjne.

8. [km 70] – Lasowice Małe

Kościół filialny pw. Wniebowzięcia NMP i św. Jakuba Starszego, zbudowany przez ewangelików ok. 1735 r.; wyposażenie wnętrza barokowe; część zabytkowego wyposażenia skradziono, oryginalny obraz w ołtarzu głównym zaginął, ocalałe od kradzieży najwartościowsze przedmioty oddano do Muzeum Diecezjalnego w Opolu.

9. [km 74] – Chocianowice

Kościół pogrzebowy pw. Narodzenia NMP (do 1810 r. w rękach Zakonu Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą, do 1905 r. filialny, do 1959 r. parafialny), zbudowany w 1662 r., dzwon odlany w 1750 r.; wyposażenie wnętrza barokowe i regencyjne; w 1959 r. część zabytkowego wyposażenia przeniesiono do nowego kościoła parafialnego nieopodal; organy przeniesiono do Muzeum Diecezjalnego w Opolu.

Gronowice – wspomnienie…

Kościół parafialny pw. św. Idziego (dawniej szpitalny pw. Bożego Ciała), zbudowany w 1635 r., przeniesiony tutaj w 1910 r. z Olesna; wyposażenie wnętrza gotyckie i neogotyckie; w 1995 r. spłonął.

10. [km 81] – Stare Olesno

Kościół parafialny pw. św. Marii Magdaleny, zbudowany w 1680 r.; wyposażenie wnętrza barokowe.

11. [km 86] – Olesno

Kościół odpustowy pw. św. Anny, zbudowany w 1518 r.; rozbudowany w latach 1668-70; wyposażenie wnętrza późnogotyckie, którego część, w tym drogocenny tryptyk „Wielka Święta Rodzina”, wykonany przez ucznia Wita Stwosza – mistrza Jana, w 1994 r. zniknęła ze świątyni (prawdopodobnie wskutek kradzieży, pojawiają się jednak głosy, iż została ona upozorowana).

12. [km 94] – Wędrynia

Kościół filialny pw. św. Jana Chrzciciela, zbudowany ok. 1700 r.; wieża nadbudowana w 1818 r.; wyposażenie wnętrza późnobarokowe.

Przed niektórymi z wymienionych kościołów znajdują się szczegółowe tablice informacyjne prezentujące ich historię, opis konstrukcji i wyposażenia oraz plan nabożeństw.

Linki zewnętrzne

Szlak Drewnianego Budownictwa Sakralnego