Powrót Artykuły O nas Ewangelicy w Biskupicach

Ewangelicy w Biskupicach

Biskupice koło Olesna stanowią kolebkę luteranizmu na ziemi oleskiej. Przez pewien czas były też najważniejszym ośrodek tej wiary w tych stronach.

W 1770 r. właścicielem Biskupic został ewangelik – Christian Gotlieb hrabia von Jordan (zm. 18 września 1811). Ponieważ część mieszkańców tej wioski była tego samego wyznania, jej nowy właściciel podjął starania o powołanie własnej parafii. Od króla Prus – Fryderyka II Wielkiego (1740-1786) uzyskał zgodę na budowę świątyni oraz budynku przeznaczonego na szkołę i plebanię. Jednocześnie zobowiązał się do utrzymania własnym kosztem przyszłego majątku kościelnego tej wioski, pastora, organisty i całej służby kościelnej.

Budowę pierwszego na ziemi oleskiej kościoła ewangelickiego rozpoczęto 3 listopada 1784 r., a zakończono ją dokładnie trzy lata później. Uroczysta konsekracja świątyni nastąpiła w niedzielę 3 listopada 1787 r.

Parafia w Biskupicach objęła swym zasięgiem niemal całe Oleskie, wraz z miastami Olesno i Gorzów Śląski. Pierwszym jej proboszczem był pastor Marcin Ludwik Juske.

Za kadencji następnego proboszcza – pastora Wagnera, spod Biskupic zaczęły się wyodrębniać samodzielne parafie.

W 1834 r. ewangelicy z Gorzowa Śląskiego rozpoczęli regularne odprawianie nabożeństw we własnej szkole, wzniesionej w 1802 r. Ich obsługę wzięli na siebie pastorzy z Bąkowa i Roszkowic. Parafia Gorzów Śląski erygowana została 1 kwietnia 1852 r., a 1 maja 1853 r. uzyskała stałego pastora.

5 grudnia 1847 r. erygowano parafię Olesno, która już od 3 sierpnia 1845 r. posiadała własnego duszpasterza – Leopolda Polko.

W 1872 r. uruchomiono w Biskupicach szkołę kantoratową, przygotowującą do konfirmacji dzieci z 24 przyległych miejscowości. W tych czasach Biskupice były już własnością dworu pruskiego, sprawującego patronat nad parafią. Liczyła ona wówczas ok. 600 wyznawców, a w samych Biskupicach mieszkało ok. 120 ewangelików.

Kolejnymi proboszczami parafii Biskupice byli pastorzy: Kolonko, Friedrich Gawantka, Wilhelm Janssen, Friedrich Kulke.

W 1904 r. wzniesiono w Biskupicach nową plebanię.

Kościół ewangelicki i plebania w Biskupicach, stan sprzed 1945 r.

Ostatnim proboszczem w Biskupicach przed cezurowym, 1945 rokiem, był od 1935 r. pastor Ernest Wilking. Po II wojnie światowej mieszkał na terenie Branberburgii.

W nowej, nastałej w 1945 r. sytuacji geopolitycznej, życie parafialne w tej części Górnego Śląska organizował głównie pastor Karol Klus. Biskupice, jak i cały Górny Śląsk, opuściła większość ewangelików. Wieś objęła swym zasięgiem parafia Lasowice Wielkie. Kościół ewangelicki w Biskupicach został w 1946 r. przejęty przez katolików i po dziś dzień pozostaje w ich rękach.

W gronie współczesnych, znamienitych ewangelików z Biskupic, znajduje się prof. dr hab. Edmund Nowak.