www.lasowice.eu



Dwór
Dwór w Lasowicach Małych
Lasowice Małe osadzone zostały w 1292 r.

W 1446 r. od Schimke Rudaffky'ego zakupił Gross Lassowitz (dawniej Polnisch Lassowitz) [Lasowice Wielkie] Jan von Dambrowka. W zbliżonym okresie jego własnością stały się też Klein Lassowitz (dawniej Polnisch Lassowitz) [Lasowice Małe], jak i inne, okoliczne dobra. Mimo słowiańskiego nazwiska był to raczej ród niemiecki, który zwał się później Dambrowka auf Jaschin [Dambrowka na Jasieni].

Dambrowkowie położyli wiele zasług dla okolicznej społeczności, m.in. w 1578 r. sfinansowali odbudowę spalonego kościoła katolickiego w Oleśnie, chociaż sami - podobnie, jak większość mieszkańców Lasowic Małych - przyjęli religię ewangelicką.

W 1617 r. Hans von Dambrowka, kolejny przedstawiciel tego rodu, wzniósł w Lasowicach Małych reprezentacyjną siedzibę mieszkalną, stanowiącą zarazem siedzibę administracyjną majątku ziemskiego. Dwór już rok później złupili doszczętnie Kozacy, którzy wpadli tutaj z Polski...

Inna historia (a właściwie legenda) głosi, że założycielami zamku (bo na Śląsku takim mianem określa się siedziby mieszkalne wielkich rodów) byli zakonnicy, podczas okresu zasiedlania Górnego Śląska. Swojego czasu zaś majątek lasowicki i zamek były w posiadaniu hrabiego von Laswitz.

Dalszymi, prywatnymi właścicielami Lasowic Małych, byli od 1753 r. von Hoym'owie, w spadku po których wszystkie posiadłości na Śląsku w 1811 r. objął ród wielkich przemysłowców - zu Hohenlohe-Ingelfingen-Öhringen.

Jego przedstawiciele ok. poł. XIX w. wybudowali w Lasowicach Małych gorzelnię, spichlerz z mleczarnią, kuźnię, leśniczówkę, a w II poł. XIX w. przebudowali dwór, nadając mu współczesne kształty.

I oni wydatnie wspomagali miejscowych, m.in. podarowali ewangelikom drewno na budowę domu zborowego wraz z przedszkolem w Lasowicach Małych, którą ukończono w roku 1932. Było to bardzo ważne zadanie, bowiem od czasu konfiskaty kościoła (co nastąpiło prawdopodobnie w 1653 r.), było tutaj niezwykle trudno wypełniać ewangelikom ich religijne obowiązki.

Dwór w Lasowicach Małych, stan 1905 r.Dwór w Lasowicach Małych, stan 1914 r.Dwór w Lasowicach Małych, stan 1939 r.Dwór w Lasowicach Małych, stan lata 30./40. XX w.; na pierwszym planie staw dworski (zamkowy)


Aż do wypędzenia w 1945 r. mieszkał w zamku kpt. Georg Kirsch z żoną Sofie. Gdy Lasowice Małe weszły w skład państwa polskiego, nacjonalizacja nie ominęła i tutejszego dworu.

W 1950 r., kiedy powstał PGR, dwór stał się jego siedzibą. Rozlokowało się w nim biuro zakładu, stołówka, mieszkania dla pracowników. Użyczano zabytkowych wnętrz na imprezy okolicznościowe, np. wesela.

Sposób wykorzystania obiektu i jego konserwacja pozostawiały wiele do życzenia; mimo wszystko, szczególnie dzięki opiece samych mieszkańców Lasowic Małych, pozwoliło to na zachowanie zabytku.

Epoka PRG-ów skończyła się w roku 1990, a wraz z nią minął czas świetności lasowickiego dworu. Jeszcze na "ostatni dzwonek", w latach 90., odremontowano jego dach. To było ostatnie działanie konserwatorskie obiektu, który przez prawie 4 wieki nobilitował Lasowice Małe.

Później zaczęło się szabrowanie wyposażenia, ktoś wzniecił ogień wewnątrz, na szczęście szybko udało się go ugasić. Bardzo wątpliwym jest, by podpalenia dokonał ktoś z miejscowych - czyżby pożar służyć miał zatarciu jakichś śladów?

Faktycznie, zaglądając do wnętrza widać, że niewiele pozostało z wyposażenia zinwentaryzowanego przez R. i E. Linette, opisanego w Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce z 1960 r.1

Zbudowany 1617. Przebudowany 2. poł. w. XIX. Zwrócony frontem ku zach. Murowany z cegły i kamienia w przyziemiu, otynkowany. Piętrowy, wysoko podpiwniczony. Wzniesiony na rzucie zbliżonym do kwadratu. Piwnice sklepione kolebkowo. Układ wnętrz dwutraktowy z sienią na osi, przy której jednobiegowa klatka schodowa. W części pn. sala nakryta sklepieniem kolebkowym z lunetami o dekoracji stiukowej, podkreślającej szwy sklepienia i tworzącej cztery płyciny w formie czteroliścia przenikającego się z kwadratem; listwy stiukowe z motywami paciorkowymi. W części wsch. dwuprzęsłowa sala sklepiona kolebkowo-krzyżowo. Pozostałe pomieszczenia zmodernizowane. Wejście z sieni do sali od pn. prostokątne, ujęte drewnianym portalem z kolumienkami ozdobionymi wicią roślinną, podtrzymującymi zwieńczenie ze sterczynami, muszlą, maszkaronami i dekoracją małżowinową oraz kartuszem z datą 1617 (nowszą?). Ponad portalem kartusz herbowy w obramieniu małżowinowym 1 poł. w. XVII. Na zewnątrz elewacje czteroosiowe. Dach czterospadowy kryty dachówką, z krótką kalenicą na osi sieni.


Obecnie dwór pozostaje w rękach Oddziału Terenowego Agencji Nieruchomości Rolnych w Opolu. Ukazała się oferta jego sprzedaży. Nie wzbudziła niczyjego zainteresowania. Ale też wydaje się, że Agencja, poza "suchą" publikacją ogłoszenia, niewiele więcej w tej sprawie zrobiła.

Dwór w Lasowicach Małych, stan 2006 r.


Nie tylko mieszkańcom Lasowic Małych zależy, by dwór i jego otoczenie były znów tak ładne, jak kiedyś, by znów tętniło tu życie. Od czasu rozszabrowania wnętrz strzegą tego, co pozostało, w nadziei, że mimo wszystko znajdzie się ktoś gotów zainwestować w obiekt. Nadzór nad nim sprawują też pracownicy pobliskich zakładów, działających na terenie byłego PGR.

Lokalna społeczność nie jest jednak w stanie udźwignąć ciężaru zakupu i restauracji zabytku. A tego wymaga też otoczenie, w szczególności XIX-wieczne założenie parkowe ze starodrzewem.

W Lasowicach Małych są jeszcze inne, ciekawe obiekty czekające na zagospodarowanie, w różnym stanie technicznym i stanie własności (m.in. budynki dawnej stacji kolejowej i gospody oraz zlokalizowany w samym centrum miejscowości gmach dawnego Urzędu Gminy). Czas pokaże, czy wszystkie te zabytkowe elementy górnośląskiego dziedzictwa kulturowego zostaną odratowane, czy też trafią na listę "stracone"...

Pewną nadzieję daje fakt, że Wojewódzki Konserwator Zabytków wypowiedział wojnę właścicielom zabytków, którzy o nie nie dbają. Do sądów trafiło kilkanaście pozwów. Nie wiemy, czy pośród pozwanych jest też Agencja Nieruchomości Rolnych.2

Uwaga: Samowolny dostęp do dworu jest niemożliwy, zainteresowani powinni się w tej sprawie kontaktować z właścicielem - opolskim oddziałem ANR.

Przypisy

1 - Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, Tom VII, Województwo Opolskie, Zeszyt 10, Powiat Oleski, red. T. Chrzanowski i M. Kornecki, inwentaryzację przeprowadzili R. i E. Linette, Warszawa 1960
2 - A. Jukowska, Będą kary za rujnowanie zabytków?, [w:] "Gazeta Wyborcza" z 19 marca 2007

 5921 Czytań - Drukuj
TVP3 Katowice
Chrześcijańska Telewizja Internetowa

Przedostatnia środa miesiąca godz. 17.35 | „Sola Scriptura…” - cykl programów pokazujący społeczność polskich ewangelików. Audycje poświęcone są istotnym wydarzeniom z życia Kościoła Ewangelicko–Augsburskiego. W kolejnych odcinkach cyklu przedstawione są działania kościoła oraz wyjątkowe historie ewangelików.

Kontakt
Parafia Ewangelicko-Augsburska Lasowice Wielkie
Proboszcz: Ryszard Pieron
ul. Odrodzenia 23,
46-280 Lasowice Wielkie
tel. 77 414 82 14
lasowice@luteranie.pl
pieron@escobb.com.pl
Plan Nabożeństw
SWIFT/BIC: BPKO PL PW
IBAN: PL 41 1020 3668 0000 5302 0116 9390
Zapowiedzi

Zapowiedzi

  • 10-20 sierpnia 2017 Wczasy na Mazurach dla młodszych i starszych.

  • Konkurs filmowy – Dziedzictwo Reformacji – 500 lat Reformacji
    Konkurs fotograficzny 500 LAT REFORMACJI 2017

    Wczasy na ewangelickiej Ziemi w Jubileusz 500 Lat Reformacji

    Poznajemy Pierwsze Protestanckie Państwo, czyli objazdowa wycieczka dla młodszych i starszych. Mieszkamy : Warszawie, a na Mazurach w Sorkwitach. Termin: 10-20 sierpnia 2017 10 dni - 10 noclegów/ rodzinne pokoje z łazienkami. Cena dziecka do 14 lat: 500,00 zł. Dorosły 1500,00 zł. Cena zawiera: 1 nocleg w Warszawie, 1 śniadanie w Warszawie, 9 noclegów w Sorkwitach, 9 śniadań, 9 obiadów, 9 kolacji, przejazd tam i powrót. Cena nie zawiera: kosztów wycieczek fakultatywnych, wszelkich biletów, wejść do muzeów i ośrodków rekreacji,

    Plan wycieczki:

    Czwartek 10 sierpień 2017 Wyjazd z Lasowic Wielkich. godz. 13.00 Przyjazd do Warszawy, zakwaterowanie, /kolacja we własnym zakresie, czas wolny, spacer po Starym Mieście/, nocleg, śniadanie w Centrum Luterańskim, ChAT, wykwaterowanie, przejazd lub przejście do Muzeum Kopernika, lub Muzeum Żydów Polskich, lub Muzeum Powstania Warszawskiego, w godzinach popołudniowych wyjazd z Warszawy do Sorkwit, zakwaterowanie, kolacja.

    Piątek 11 sierpnia 2017 -Niedziela 20 sierpnia 2017 pobyt na Mazurach i nad morzem, zwiedzamy: Ryn, Mrągowo, Mikołajki, Pasym, Kętrzyn, Olsztyn, Giżycko i inne miejscowości związane z Reformacją i naszym Kościołem , także Park dzikich zwierząt w Kadzidłowie, w Mikołajkach lub w Giżycku w planie wycieczka statkiem, Święta Lipka, itp.

    W planie podczas pobytu na Mazurach 1 dniowa wycieczka nad morze do Stegny, lub Krynicy Morskiej lub do Gdańska, w zależności od wspólnych ustaleń i pogody

    Wstępny wyliczenie ilości pokonanych kilometrów: Lasowice W. – Warszawa ok. 300 km. Warszawa – Sorkwity ok. 200 km. Objazd po Mazurach ok. 350 km. Sorkwity - wycieczka nad morze ok. 200 km + powrót 200 km = 400 km. Sorkwity- Lasowice Wielkie 550 km. Pokonamy ok. 2000 km.

    Ważna informacja: Osoby zainteresowane wyjazdem proszę o zadeklarowanie woli wyjazdu do 31 grudnia 2016r. w miesiącu styczniu 2017 nastąpi podpisanie umowy na wyjazd i wpłacenie zaliczki w wysokości 500 zł. od osoby dorosłej i 200 zł. od dziecka. Pozostałe zobowiązanie płatne do 15 lipca 2017r.

    Więcej informacji i zapisy: ks. Ryszard Pieron tel. 774148214 ryszard.pieron@luteranie.pl Organizator:
    Lasowicki Dom Tolerancji i Kultury,
    Parafia Ewangelicko - Augsburska Lasowice Wielkie
    ks. Ryszard Pieron

    Strony Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego
    Luteranie Diakonia CME Duszpasterze Dekada Lutra Marcin Luter Chrześcijańska Telewizja Internetowa Zwiastun WARTO
  • Diecezja katowicka
  • Blog Biskupa
  • Bratnia Pomoc im. Gustawa Adolfa
  • OrdynacjaKobiet.pl

  • Nasza strona na facebooku Kościół Ewangelicko - Augsburski Parafia Lasowice Wielkie
    Biblia w internecie
  • biblia-online.pl
  • biblia-internetowa.pl
  • biblia.info.pl

  • 2010-2017 ©

    Powered by v6.01.14 | Darthanian by | Site and contents copyright by