www.lasowice.eu



Walory kultury
Pałac w Wędryni

Pałac w Wędryni
Zbudowany w 1860 r. przez rodzinę von Bethusy-Huc, jako podstawowy element założenia pałacowo-parkowego. Końcem II wojny światowej zdewastowany, następnie znacjonalizowany, wykorzystywany głównie przez PGR(?). W latach 80.(?) XX w. doszczętnie spalony wewnątrz, porzucony, popadł w tym stanie w całkowitą ruinę, aczkolwiek okazałość zewnętrzna bryły nie została naruszona.

Konstrukcja murowana z cegły, otynkowana, o powierzchni użytkowej ok. 1300 m2 i kubaturze ok. 11.000 m3.

W otoczeniu m.in. dom rządcy z 1860 r., wozownia z XIX/XX w., cmentarz rodowy von Reiswitzów, park ze starodrzewem, staw.

Obecnie teren założenia znajduje się w rękach prywatnych (potomkowie pierwotnych właścicieli żyją w Niemczech), jest ogrodzony, opatrzony tablicą "Plac budowy".

Opis pałacu

Zamek - takiej nazwy używa się na Górnym Śląsku na określenie domu mieszkalnego właściciela majątku ziemskiego - był dwupiętrowym, pomalowanym na żółto budynkiem, z wystającymi w białym kolorze ramami okiennymi, z wysokim, pokrytym gontami powójnym dachem, z żółtym wykuszem posiadającym trzy okrągłe okna. Dookoła domu stały niskie filary połączone żelaznym łańcuchem, ozdoba, którą jako dziecko uważałam za bardzo piękną, która imponowała mi i której przeznaczenia nie znałam.

Valeska von Bethusy-Huc1


Przypisy

1 - V. Bethusy-Huc, Erinnerungen, [w:] "Oberschlesien", styczeń 1914, s. 496

Valeska hrabina von Bethusy-Huc

Ur. 1849, Kielbaschin (Kiełbasin), jako Valeska von Reiswitz, zm. 1926, Lugano (kanton Tessyn, Szwajcaria). Pisarka śląska, autorka powieści i reportaży o tematyce regionalnej.

Córka Bertholda Alexandra barona von Reiswitz (ur. 1816, zm. 1979) i Berthy z domu hrabiny von Reichenbach (ur. 1825, zm. 1903). Ochrzczona w Oleśnie w wierze luterańskiej przez pastora Leopolda Polko. W dzieciństwie wiele czasu spędzała w pałacu w Wędryni, u dziadka Johanna Gottloba barona von Reiswitz. Od 1862 r. pobierała naukę w Żaganiu, następnie w Berlinie. W 1869 r. wyszła za mąż za Eugeniusza hrabiego von Bethusy-Huc (ur. 1842, zm. 1926). Ślubu w Oleśnie udzielił im pastor Leopold Polko. Młodzi zamieszkali w Zdzieszowicach, należących do rodziny w latach 1869-1906. Tam urodziły się ich dzieci: w 1873 r. syn Albrecht Eugen, a 1876 r. córka Irma Elmire.

Młoda Valeska, bardzo uczuciowa osoba, dorastała w rodzinie, w której kładło się nacisk na czytanie poezji. Pierwszy swój utwór - bajkę - podyktowała matce mając 7 lat. Później, podczas pobytu w Berlinie, podarowała jej na urodziny zbiór opowiadań i wierszy Fleiß ist eine schöne Tugend, übe sie schon in der Jugend (Pilność to piękna cnota, ucz się jej już za młodu).
Po 1876 r. ukazała się drukiem, za sprawą znajomego Valeski - barona Dyherna, napisana przez nią w dzieciństwie bajka Der Schmetterlingskönig (Król motyli). Nie spotkało się to z uznaniem jej matki i męża.

Po trzech latach przerwy Valeska rozpoczęła potajemne wysyłanie swoich opowiadań i wierszy do popularnych czasopism, jak "Daheim" czy "Über Land und Meer", ukazały się też zbiory jej wierszy, m.in. Mein und meines Pudels Karneval. Pod utworami tymi podpisywała się jako Grf. Bethusy-Huc, natomiast pod nowelami jako M. von Reichenbach; z pseudonimów tych przyszła później potrzeba osobistego wytłumaczenia się przed redakcjami. W działalności twórczej wspierał ją w tym czasie ojciec żony brata Rudolfa - Gustaw von Moser.

Valeska rozpoczęła podróżniczy tryb życia, do czego początkowo zmuszała ją choroba dzieci. Większość jej kolejnych utworów powstawała właśnie pod wpływem odbytych podróży.

Po poznaniu w Bad Gräfenberg muzyka Wincentego Gentza napisała swoją pierwszą powieść Der Sohn des Flühtlings (Syn uciekiniera), której główny bohater też był muzykiem. Po podróży do wielkich miast - Lipska, Drezna, Stuttgartu i Wrocławia, napisała powieść Roman eines Bauernjungen (Powieść wiejskiego chłopca). Bywając często w Berlinie poznała Helenę Lange, pod wpływem działalności której powstała powieść Frauen (Kobiety). Gdy zobaczyła ubóstwo i ciężką pracę robotników w Katowicach, napisała powieści Die Lazinskys (Łazińscy), Der schöne Erwin (Piękny Erwin) i później Glückimwald (Szczęśćbór). Po kolejnej podróży w przemysłowe serce Śląska powstał reportaż Die Woche (Tydzień), opublikowany w książce Mein Oberschlesien (Mój Górny Śląsk). Wraz ze swoim kuzynem - Edwardem hrabią von Bethusy-Huc, zwiedziła Polskę i Włochy, po czym powstała powieść Das Paradies des Teufels (Raj diabła). Następnie powstała częściowo autobiograficzna powieść Ehre der Welaskys (Honor Welaskich), pierwotnie drukowana we fragmentach w "Berliner Tageblatt", a później wydana jako książka pod tytułem Um die Ehre (Wokół honoru). Spędzając z dziećmi czas nad morzem napisała kilka nowel oraz powieść Glückskinder (Dzieci szczęścia).

W 1905 r. Valeska przeprowadziła się do Wrocławia, gdzie w 1906 r. małżeństwo von Bethusy-Huc kupiło mieszkanie. Organizując w nim liczne przyjęcia literackie poznała Valeska na jednym z nich redaktora "Schlesische Zeitung" - Otto Röse, z inspiracji którego napisała powieść Hans der Pole (Jan Polak).

W 1911 r. państwo von Bethusy-Huc odbyli podróż do Monte Carlo, Genewy oraz kurortów alpejskich. Rok później sprzedali mieszkanie we Wrocławiu z zamiarem wyjazdu na dłuższy czas do Szwajcarii, w celu podleczenia zdrowia. Zamierzali osiąść w znanym już Valesce z podróży do Włoch Lugano, ale wobec wybuchu I wojny światowej wynajęli mieszkanie w Zurychu. Valeska mocno przeżyła ciężką chorobę drugiego syna, skierowanego na przeszkolenie wojenne.

Po zakończeniu wojny państwo von Bethusy-Huc wynajęli mieszkanie w Üznach. Tam w 1926 r. zmarł jej mąż. Valeska postanowiła odbyć trzecią podróż do Włoch. Zmarła w drodze powrotnej, w Lugano. Jej grób nie zachował się.

Notka biograficzna oprac. na podst.: A. Pawlik, Valeska hrabina von Bethusy-Huc (1849-1926)

 5793 Czytań - Drukuj
Strona 13 z 17 << < 10 11 12 13 14 15 16 > >>
TVP3 Katowice
Chrześcijańska Telewizja Internetowa

Przedostatnia środa miesiąca godz. 17.35 | „Sola Scriptura…” - cykl programów pokazujący społeczność polskich ewangelików. Audycje poświęcone są istotnym wydarzeniom z życia Kościoła Ewangelicko–Augsburskiego. W kolejnych odcinkach cyklu przedstawione są działania kościoła oraz wyjątkowe historie ewangelików.

Kontakt
Parafia Ewangelicko-Augsburska Lasowice Wielkie
Proboszcz: Ryszard Pieron
ul. Odrodzenia 23,
46-280 Lasowice Wielkie
tel. 77 414 82 14
lasowice@luteranie.pl
pieron@escobb.com.pl
Plan Nabożeństw
SWIFT/BIC: BPKO PL PW
IBAN: PL 41 1020 3668 0000 5302 0116 9390
Zapowiedzi

Zapowiedzi


  • Konkurs filmowy – Dziedzictwo Reformacji – 500 lat Reformacji
    Konkurs fotograficzny 500 LAT REFORMACJI 2017

    Wczasy na ewangelickiej Ziemi w Jubileusz 500 Lat Reformacji

    Strony Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego
    Luteranie Diakonia CME Duszpasterze Dekada Lutra Marcin Luter Chrześcijańska Telewizja Internetowa Zwiastun WARTO
  • Diecezja katowicka
  • Blog Biskupa
  • Bratnia Pomoc im. Gustawa Adolfa
  • OrdynacjaKobiet.pl

  • Nasza strona na facebooku Kościół Ewangelicko - Augsburski Parafia Lasowice Wielkie
    Biblia w internecie
  • biblia-online.pl
  • biblia-internetowa.pl
  • biblia.info.pl

  • 2010-2017 ©

    Powered by v6.01.14 | Darthanian by | Site and contents copyright by