www.lasowice.eu



Kościół
Istotnym pytaniem, na które w historii obiektów sakralnych w Lasowicach Małych nie znamy odpowiedzi, jest to, kiedy spaliła się (jeżeli w ogóle) pierwotna świątynia. Właściwie bardzo szybko można na nie odpowiedzieć. Skoro druga z wizytacji odbyła się na przełomie lat 1687/88, a - jak podają m.in. Renata i Eugeniusz Linette w Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce z 1960 r. - nowy, do teraz stojący kościół wzniesiono w 1688 r., znaczyć to musi, iż wizytacja owa odbyła się tuż przed pożarem. A po nim kościół zaraz odbudowano.
Drewnianej budowli niewiele do zajęcia ogniowego, zwłaszcza w tamtych czasach, było potrzebne. W ciągu jednego roku można też było wznieść ją na nowo, tym bardziej, że budulca wokół dostatek. Liczne są przykłady podobnej inicjatywy - chociażby w pobliskim Oleśnie, w tym samym - 1578 roku, wystawiono doszczętnie spalony kościół od nowa, notabene co finansowane było przedstawicieli rodu von Dambrowków.

Jeżeli kościół w Lasowicach Małych faktycznie w owym momencie spalił się, to jednak musiało ocaleć niektóre wyposażenie. Katalog... pośród niego wymienia od najstarszych: rzeźbę św. Jakuba Starszego z II poł. XIV w., rzeźbę Matki Boskiej z Dzieciątkiem z 1492 r. (skąd tak dokładna data?), czy ołtarz z ok. poł. XVII w.
Datowanie wspomnianego ołtarza można przyjąć za zbieżne z rokiem 1688. Co zaś do figur, możliwe, że w świetle widma wojny trzydziestoletniej, albo jakiś napadów kozackich (potwierdzonym jest, że ci wpadli do Lasowic Małych w 1618 r., rabując dopiero rok wcześniej wystawiony zamek Dambrowków), mieszkańcy zawczasu wynieśli inwentarz ruchomy z kościoła, celem jego uchronienia.
Być może jednak wyniesiono też ołtarz. Warto przy tym zauważyć, że w sprawozdaniu z 1679 r. był tylko jeden, a w sprawozdaniu z lat 1687/88 występują już dwa ołtarze.
Możliwe jest też, że kościół za mały się stał, więc zburzono go i wybudowano nowy. Ale ta wersja, tak po analizie sprawozdań wizytacyjnych, w których na temat ewentualnej ciasnoty nie ma najmniejszej wzmianki, jak też wobec zmniejszenia zaludnienia po wojnie trzydziestoletniej, jest mało prawdopodobna.

Równie ciekawe staje się porównanie dalszych elementów opisowych.
W sprawozdaniu z 1679 r. występują cztery dzwony, a w sprawozdaniu z lat 1687/88 tylko dwa dzwony. Gdzie więc ubyły dwa w okresie międzysprawozdawczym?
Nowy, do teraz stojący kościół w Lasowicach Wielkich wzniesiono w roku 1588 lub 1599 (bardziej pewna wydaje się ta druga data). Podobnie jak i w Lasowicach Małych nieznane są dzieje jego poprzednika, wzniesionego być może w 1519 r., w miejscu jeszcze wcześniejszego. Można przypuszczać, że obydwa spaliły się. Jeżeli tak było, to w pożarze stracić się powinny również dzwony. A Katalog... pośród wyposażenia tego kościoła (tj. w Lasowicach Wielkich) wymienia dzwon z 1521 r. (i taki faktycznie jest tam dzisiaj), czyli starszy od dzisiejszej budowli.
Czyżby więc pomiędzy 1679 a 1687 rokiem wcześniej odbudowaną świątynię w Lasowicach Wielkich wyposażono w dwa dzwony z Lasowic Małych?
Ten drugi mógł później być (zresztą identycznie, jak i w Lasowicach Małych) zarekwirowany na potrzeby wojenne, co było powszechną praktyką. Dlaczego jednak tego ewentualnego rozdysponowania dzwonów nie dokonano wcześniej, czyli na przykład już w roku 1599 (1588)?
Niewiele pomaga w tym wszystkim sprawa pochodzenia owych dzwonów: te dzisiaj istniejące w Lasowicach Małych zostały najprawdopodobniej ufundowane przez ewangelików, kiedy zaś te w Lasowicach Wielkich są znów katolickiego pochodzenia.

Również niewiele pozwalają wyjaśnić późniejsze zapisy.
Felix Triest w Topographisches Handbuch von Oberschlesien z 1864 r. podaje: "Znajduje się tutaj [w Lasowicach Małych] katolicki kościół filialny. Ten sam miał być dawniej kościołem farnym (parafialnym), ale później, gdy z kierunku Kluczborka reformacja w tym rejonie coraz więcej się rozszerzała, został on filiałem parafii w Bogacicy. Ale w 1857 r., gdy kościół w Lasowicach Wielkich nominowany został jako kościół parafialny, włączono do niego kościół z Lasowic Małych."
Autor tego opisu historycznego, co trochę dziwne, w ogóle nie podaje, kiedy wzniesiono świątynię w Lasowicach Małych, przy okazji też nie potwierdza, że przez pewien czas była ona w rękach ewangelików.

Dostępne, ograniczone dane na temat historii świątyń w Lasowicach Małych, można na wieloraki sposób interpretować.
W szczególności jednak nietrudno przy analizach tych wyprowadzić tezę, kwestionującą rok 1688 jako czas powstania dzisiejszego kościoła. Może komuś uda się ostatecznie wyjaśnić tę sprawę.

Przytoczyć należy jeszcze pokrótce los plebanii w Lasowicach Małych. Potwierdzenie jej istnienia - obok wzmianek w protokołach wizytacyjnych - znajdujemy jeszcze w roku 1783. Plebania ta uległa w II poł. XIX w. spaleniu. Wraz z nią spłonęły różne dokumenty parafialne.

 6466 Czytań - Drukuj
Strona 3 z 4 < 1 2 3 4 >
TVP3 Katowice
Chrześcijańska Telewizja Internetowa

Przedostatnia środa miesiąca godz. 17.35 | „Sola Scriptura…” - cykl programów pokazujący społeczność polskich ewangelików. Audycje poświęcone są istotnym wydarzeniom z życia Kościoła Ewangelicko–Augsburskiego. W kolejnych odcinkach cyklu przedstawione są działania kościoła oraz wyjątkowe historie ewangelików.

Kontakt
Parafia Ewangelicko-Augsburska Lasowice Wielkie
Proboszcz: Ryszard Pieron
ul. Odrodzenia 23,
46-280 Lasowice Wielkie
tel. 77 414 82 14
lasowice@luteranie.pl
pieron@escobb.com.pl
Plan Nabożeństw
SWIFT/BIC: BPKO PL PW
IBAN: PL 41 1020 3668 0000 5302 0116 9390
Zapowiedzi

Zapowiedzi


  • Konkurs filmowy – Dziedzictwo Reformacji – 500 lat Reformacji
    Konkurs fotograficzny 500 LAT REFORMACJI 2017

    Wczasy na ewangelickiej Ziemi w Jubileusz 500 Lat Reformacji

    Strony Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego
    Luteranie Diakonia CME Duszpasterze Dekada Lutra Marcin Luter Chrześcijańska Telewizja Internetowa Zwiastun WARTO
  • Diecezja katowicka
  • Blog Biskupa
  • Bratnia Pomoc im. Gustawa Adolfa
  • OrdynacjaKobiet.pl

  • Nasza strona na facebooku Kościół Ewangelicko - Augsburski Parafia Lasowice Wielkie
    Biblia w internecie
  • biblia-online.pl
  • biblia-internetowa.pl
  • biblia.info.pl

  • 2010-2017 ©

    Powered by v6.01.14 | Darthanian by | Site and contents copyright by