www.lasowice.eu



Lotnisko "Schlosswalden"
Na północ od wioski Lasowice Małe, pomiędzy [zamkniętą] linią kolejową Kluczbork-Fosowskie a lasem w stronę Chocianowic, w 1939 r. Niemcy wybudowali lotnisko polowe. Nosiło ono nazwę zgodną z ówczesną nazwą miejscowości, czyli "Schlosswalden" i posiadało wymiary 1400 na 1200 m. W okresie sierpnień-wrzesień 1939 r. wykorzystywane było przez 1. Eskadrę Lotniczą 124. Grupy Rozpoznawczej Luftwaffe (1. Fliegerstaffel/124 Aufklärungsgruppe).

Położone w niewielkiej odległości od historycznej granicy Polski, z racji intensywnych działań 10. Armii Niemieckiej w pierwszej fazie II wojny światowej w tym rejonie, "Schlosswalden" odgrywało wówczas kluczową rolę w rozpoznaniu lotniczym (pobliski Wieluń, zaatakowany z powietrza 1 września 1939 r. o godz. 4:40, był jednym z pierwszych celów atakujących Niemców, jednak nie pierwszym, jak to się czasem przyjmuje; mało bowiem znanym faktem historycznym jest, iż II wojna światowa jeszcze wcześniej zaczęła się w Tczewie, na który pierwsze bomby zrzucono już o godz. 4:341, podczas gdy ostrzeliwanie Westerplatte rozpoczęto o godz. 4:47).

Ranga lotniska jednakowo znaczna była już przed wybuchem wojny; prof. dr hab. Tadeusz Olejnik, znany wieluński historyk i regionalista, w jednym ze swych opracowań określa chwile podjęcia działań rozpoznawczych w tych stronach: "W sierpniu 1939 r., przed atakiem na Polskę, niemieckie samoloty przekraczając granicę polską prowadziły z powietrza systematyczną obserwację tych terenów."2

W dniu 1 września 1939 r. Komenda dowództwa (Kommandozentrale) pierwszego napadu lotniczego na Polskę, mającego za cel teren zamieszkany przez bezbronną ludność cywilną, znajdowała się w pałacu Schönwald [Świercze koło Olesna]. Tego dnia samoloty zwiadowcze Luftwaffe krążyły już od godziny czwartej.3

Działania 4. floty powietrznej południowo-wschodniej (Luftflotte 4 Südost) koordynowano z Schönwald do 1 października 1939 r.4

Ju-87 Stuka na pobliskim lotnisku "Alt-Rosenberg"
[Stare Olesno]
Poszczególne związki lotnicze 4. floty powietrznej podlegały generałowi majorowi (polski odpowiednik generała brygady) Wolframowi von Richthofen, dowódcy lotnictwa do zadań specjalnych (Fliegerführer z.b.V.). Był on też pierwszym propagatorem i inicjatorem nalotów dywanowych, rozwijającym później taktykę bombardowań przy pomocy bombowców nurkujących Junkers Sturzkampfflugzeuge Ju-87 "Stuka"5 (samolot na zdjęciu obok).

Oprócz "Schlosswalden" podlegały mu w tym czasie lotniska: "Altsiedel" [Siedlec] (faktycznie w Otmicach), "Gross-Stein" [Kamień Śląski], "Neudorf" [Polska Nowa Wieś], "Nieder-Ellguth" [Ligota Dolna] (stąd startowały pierwsze samoloty w dniu 1 września 1939 r. do nalotu na Wieluń) i "Ottmuth" [Otmęt].

Komendantem lotniska "Schlosswalden" i rozlokowanej tutaj jednostki był oberleutnant (polski odpowiednik porucznika) Stockhausen.

Stacjonowało tutaj 11 maszyn Dornier 17P, z czego 10 pozostawało w pełnej gotowości bojowej6 (samolot na zdjęciach poniżej)

Do 17P7Do 17P w locie8Do 17P zestrzelony gdzieś nad Polską8


Do 17P, zwany "latającym ołówkiem", był to obsługiwany przez trzy osoby załogi bombowiec dalekiego rozpoznania (początkowo projektowany jako samolot pasażerski), napędzany dwoma gwiazdowymi, dziewięciocylindrowymi silnikami BMW o łącznej mocy 1000 KM; cechowała go rozpiętość skrzydeł 18 m, długość 16,1 m, wysokość 4,57 m, masa własna 4600 kg, z maksymalnym obciążeniem 7660 kg, maksymalna prędkość 400 km/h, zasięg 1200 km; podwozie trójpodporowe, wciągane z kółkiem ogonowym; uzbrojony w 2 karabiny maszynowe kal. 7,92 mm, umieszczone na grzbiecie i pod kadłubem oraz udźwig bomb o nośności 1000 kg.9

Łącznie w agresji na Polskę we wrześniu 1939 r. użyto 527 tych samolotów, z czego 53 maszyny stracono, a dalszych 29 zostało uszkodzonych.10

Stacjonowane na "Schlosswalden" Dorniery służyły jedynie celom rozpoznawczym, zgodnie zresztą z charakterem tutejszej jednostki, na co jednak i inna składała się przyczyna: maszyny te załadowane bombami posiadały masę blisko ośmiu ton, przy której trudno byłoby im wzbić się w powietrze z tak krótkiego pasa startowego, zlokalizowanego w dodatku na miękkim podłożu.

W rejonie tym operował również lekki oddział przeciwlotniczy (leichte Flakbatterie), rozlokowany w rejonie miejscowości Schlosswalden i Oberwalden, służący ochronie niemieckich baz wojskowych.4

W rękach Sowietów

Lotnisko swą "drugą młodość" przeżywało za czasów bytowania w Oleskiem Armii Radzieckiej. Sowieci nie mogli jednak wykorzystać pasa startowego, gdyż ten - zlokalizowany na podmokłym terenie - osiadł. W tej sytuacji postanowili do tego celu wykorzystać prostopadłą drogę, prowadzącą od wioski do stacji kolejowej (ob. ul. PKP Stacja). Ponieważ była zbyt wąska dla bezpiecznego lądowania samolotów, jej pobocza wyłożyli zrabowanymi z okolicznych cmentarzy płytami nagrobkowymi (skutecznie tym samym uniemożliwiając dzisiejsze próby identyfikacji osób pochowanych w tych grobach), prawdopodobnie też w niektórych miejscach utwardzili jej podłoże węglem kamiennym.

Prostopadłe zdjęcia lotnicze rejonu "Schlosswalden"11
- wykonane 1 lutego 1945 r., skala 1:33.000- wykonane 9 lutego 1945 r., skala 1:34.000


Powyższe zdjęcia wykonane zostały przez Luftwaffe już za panowania Sowietów w tych stronach.

"Schlosswalden" dzisiaj

Lotnisko "Schlosswalden" dzisiajDzisiejszy widok na lotnisko i fragment pasa startowego po zachodniej stronie drogi z Lasowic Małych do ChocianowicDzisiejszy widok na fragment pasa startowego po wschodniej stronie drogi z Lasowic Małych do Chocianowic


Pierwsze zdjęcie przedstawia miejsce, w rejonie którego znajdowała się niegdyś wieża kontrolna i inne urządzenia lotniska - dziś tylko kępka drzew je wspomina. Stąd też zaczynał się wychodzący na wschód (na zdjęciu na wprost) pas startowy. Jego naturalnym przedłużeniem w stronę przeciwną była droga prowadząca do pobliskiej stacji kolejowej. Lokalizacja lotniska uwzględniała bowiem, obok pierścienia lasu, istnienie tego obiektu - to właśnie koleją odbywał się transport żołnierzy i zaopatrzenia do ówcześnie stacjonującej tu jednostki. Po drodze tej dziś nie pozostał żaden ślad - została całkowicie zaorana jeszcze za czasów istnienia PGR, który zarządzał tymi gruntami (obecnie są one w rękach prywatnych). Bez trudu natomiast dostrzec można widoczny na trzecim zdjęciu przebieg fragmentu pasa startowego, zlokalizowanego niegdyś w śladzie do dziś użytkowanej drogi polnej, po wschodniej stronie drogi z Lasowic Małych do Chocianowic.

W 1953 r. materiał z rozbiórki jednej z "pamiątek" po stacjonującym w Lasowicach Małych oddziale wojska - kuchni polowej - posłużył do budowy nowej remizy strażackiej.

Linki zewnętrzne

J. Trenkner, Ziel vernichtet (Cel zniszczony) [w:] "Die Zeit" 2003, nr 7 (de)

Przypisy

1 - www.tczew.pl
2 - T. Olejnik, Wieluń, polska Guernica, Wieluń 2005 (Guernica to miasto w pn. Hiszpanii, zbombardowane podczas wojny domowej w tym kraju)
3 - W. Pęciak, Wrzesień 1939 r. na naszych ziemiach, [w:] "Kulisy powiatu", 2006, nr 39, s. 11
4 - www.lexikon-der-wehrmacht.de
5 - www.armianiemiecka.tpf.pl
6 - www.ww2.dk
7 - Foto [za:] www.usuarios.lycos.es/mrval
8 - Foto [za:] www.probertencyclopaedia.com
9 - www.silentwall.com
10 - www.1939.pl
11 - Foto [za:] www.herder-institut.de

 9432 Czytań - Drukuj
TVP3 Katowice
Chrześcijańska Telewizja Internetowa

Przedostatnia środa miesiąca godz. 17.35 | „Sola Scriptura…” - cykl programów pokazujący społeczność polskich ewangelików. Audycje poświęcone są istotnym wydarzeniom z życia Kościoła Ewangelicko–Augsburskiego. W kolejnych odcinkach cyklu przedstawione są działania kościoła oraz wyjątkowe historie ewangelików.

Kontakt
Parafia Ewangelicko-Augsburska Lasowice Wielkie
Proboszcz: Ryszard Pieron
ul. Odrodzenia 23,
46-280 Lasowice Wielkie
tel. 77 414 82 14
lasowice@luteranie.pl
pieron@escobb.com.pl
Plan Nabożeństw
SWIFT/BIC: BPKO PL PW
IBAN: PL 41 1020 3668 0000 5302 0116 9390
Zapowiedzi

Zapowiedzi


  • Konkurs filmowy – Dziedzictwo Reformacji – 500 lat Reformacji
    Konkurs fotograficzny 500 LAT REFORMACJI 2017

    Wczasy na ewangelickiej Ziemi w Jubileusz 500 Lat Reformacji

    Strony Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego
    Luteranie Diakonia CME Duszpasterze Dekada Lutra Marcin Luter Chrześcijańska Telewizja Internetowa Zwiastun WARTO
  • Diecezja katowicka
  • Blog Biskupa
  • Bratnia Pomoc im. Gustawa Adolfa
  • OrdynacjaKobiet.pl

  • Nasza strona na facebooku Kościół Ewangelicko - Augsburski Parafia Lasowice Wielkie
    Biblia w internecie
  • biblia-online.pl
  • biblia-internetowa.pl
  • biblia.info.pl

  • 2010-2017 ©

    Powered by v6.01.14 | Darthanian by | Site and contents copyright by