www.lasowice.eu



Abraham Weigert - dziadek noblisty zaangażowany w Lasowicach Małych
14 marca 1854 r. w śląskim mieście Strehlen [Strzelin] przyszedł na świat syn Ismara Ehrlich i Rosy z d. Weigert - Paul Ehrlich. W 1883 r. zawarł on związek małżeński z Hedwig Pinkus. Zmarł 20 sierpnia 1915 r. w Bad Homburg vor der Höhe w Hessen. Uzyskał tytuł profesora medycyny, był biologiem, bakteriologiem, chemikiem i lekarzem, pionierem chemioterapii, wynalazcą salwarsanu.
W 1908 r. za prace nad immunologią uhonorowany został - jako pierwszy Ślązak - nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny. Podobiznę noblisty uwidoczniono na banknocie o nominale 200 marek niemieckich.

Matka noblisty to Rosa Weigert, urodzona w 1826 r. w Rosenberg OS. [Olesno Śl.]. Wyszła ona za mąż za Ismara Ehrlich (ur. 1818, zm. 1898). Zmarła w 1909 r.

Babka noblisty ze strony matki to Rosa Cohn a. Kohn, urodzona w 1791 r. w Praszce. Wyszła ona za mąż za Abrahama Weigert (ur. 1785, zm. 1868). Zmarła w 1866 r. Małżeństwo to mieszkało w Oleśnie. Tam też, w północnej pierzei rynku, znajdował się prowadzony przez nich sklep.

Dziadek ze strony matki, mąż Rosy Kohn - Abraham Weigert - nie tylko jednak tym się trudnił. Był sukiennikiem, potasznikiem, gorzelnikiem i piwowarem. W dokumencie historycznym obok tych profesji znajdujemy wymienione 4 nazwy miejscowości: Bischdorf [Biskupice], Rosenberg Oberschl. [Olesno na Górnym Śląsku], Wyssoka [Wysoka] i Lassowitz. Któraś z nich raczej na pewno jest miejscem jego urodzenia.

W spisie mieszkańców wyznania mojżeszowego z marca 1812 r. w Klein Lassowitz [Lasowice Małe] wykazane są jedynie dwie rodziny żydowskie: Samuel Löbel Böhm i Moses Löbel Schweitzer. Skąd więc ta wzmianka o Lasowicach przy Abrahamie Weigercie?

Gdzieś w tych okolicach znajdowała się potażarnia Weigerta (jeśli w ogóle trudnił się produkcją potażu, a nie tylko jego handlem)
Kirkut w Oleśnie Śl.
Odpowiedź na to pytanie może dać nazwa dawnego przysiółka Lasowic Małych - Pottaschina a. Pottaschnia. Jego nazwa wywodzi się z niemieckiego słowa Pott-Asche - "popiół w garnku" oraz z holenderskiego potas(ch) i znaczy po polsku "potaż" (dawniej "potasz"). Substancja ta (węglan potasu) ówcześnie otrzymywana była z popiołu drzewnego.

Z dużym prawdopodobieństwem można zatem przypuszczać, że dziadek Paula Ehrlicha prowadził na skraju leśnych ostępów w lasowickiej Potaśni mały zakład produkujący potaż, na pamiątkę czego pozostała nam ta właśnie nazwa geograficzna. Gdzie istniały pozostałe działalności Abrahama Weigerta, w szczególności gorzelnia i browar - tego nie wiemy.

Sama zaś Potaśnia leżała dokładnie przy drodze z Lasowic Małych do Gronowic, w około jednej trzeciej tej odległości, po prawej stronie. Jedynym śladem obecności przysiółka jest obecnie delikatnie zaczerwieniona od okruchów cegieł gleba. Jeszcze parę lat temu znajdowały się tam fundamenty domu (domów).

Z drugiej strony w kontekście omawianej działalności dziadka Paula Ehrlicha rozważyć należy już powoli zapominany fragment historii przemysłu w Oleskiem, mianowicie hutnictwo szkła. Było takich zakładów w regionie 5: w Bogacicy, Budzowie, Kozłowicach, Radawiu i najbliższe Lasowicom Małym - piece w Kolonii Oś i Tułach (występujące jako jedna huta). Najprawdopodobniej Abraham Weigert dostarczał niektórym z nich potaż, stanowiący surowiec do produkcji szkła. Mógł go jednak osobiście nie wytwarzać, a jedynie nim handlować.

W 1814 (lub 1812) r. założony został kirkut w Oleśnie Śl. (wcześniej wyznawców judaizmu grzebano na cmentarzu katolickim, przy kościele pw. Ciała Chrystusowego). Zachowało się na nim do dziś około 400 nagrobków. Najstarszy dotąd odnaleziony przez opiekującego się nekropolią przy ul. Młyńskiej - Andrzeja Suderę - pochodzi z 1847 r.1 Czy pośród nich są jeszcze groby rodzin Weigert, Böhm i Schweitzer? Warto by sprawdzić.

Zbadania wymaga też pokrewieństwo, jakie występuje pomiędzy Abrahamem Weigert, jego córką - Rosą, oraz jego wnukiem - Ismarem Ehrlich a Nathanaelem Pringsheim - pochodzącym z Oleskiego wielkim botanikiem śląskim.

Przypisy

1 - Tmk, Pięć lat z historią, [w:] "Nowa Trybuna Opolska" z 17 listopada 2004

 4003 Czytań - Drukuj
TVP3 Katowice
Chrześcijańska Telewizja Internetowa

Przedostatnia środa miesiąca godz. 17.35 | „Sola Scriptura…” - cykl programów pokazujący społeczność polskich ewangelików. Audycje poświęcone są istotnym wydarzeniom z życia Kościoła Ewangelicko–Augsburskiego. W kolejnych odcinkach cyklu przedstawione są działania kościoła oraz wyjątkowe historie ewangelików.

Kontakt
Parafia Ewangelicko-Augsburska Lasowice Wielkie
Proboszcz: Ryszard Pieron
ul. Odrodzenia 23,
46-280 Lasowice Wielkie
tel. 77 414 82 14
lasowice@luteranie.pl
pieron@escobb.com.pl
Plan Nabożeństw
SWIFT/BIC: BPKO PL PW
IBAN: PL 41 1020 3668 0000 5302 0116 9390
Zapowiedzi

Zapowiedzi


  • Konkurs filmowy – Dziedzictwo Reformacji – 500 lat Reformacji
    Konkurs fotograficzny 500 LAT REFORMACJI 2017

    Wczasy na ewangelickiej Ziemi w Jubileusz 500 Lat Reformacji

    Strony Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego
    Luteranie Diakonia CME Duszpasterze Dekada Lutra Marcin Luter Chrześcijańska Telewizja Internetowa Zwiastun WARTO
  • Diecezja katowicka
  • Blog Biskupa
  • Bratnia Pomoc im. Gustawa Adolfa
  • OrdynacjaKobiet.pl

  • Nasza strona na facebooku Kościół Ewangelicko - Augsburski Parafia Lasowice Wielkie
    Biblia w internecie
  • biblia-online.pl
  • biblia-internetowa.pl
  • biblia.info.pl

  • 2010-2017 ©

    Powered by v6.01.14 | Darthanian by | Site and contents copyright by