www.lasowice.eu



Prywatni właściciele Lasowic Małych
Pierwsza wzmianka o Lasowicach Małych pochodzi z 1292 r. Wieś osadził na 32 łanach frankońskich Volvoramus z Kluczborka.

W 1446 r. Johann baron von Dambrowka nabył Lasowice Wielkie. W zbliżonym czasie jego własnością stały się też Lasowice Małe i Jasienie.

Ród von Dambrowka (przykłady innej pisowni: Dambrawka, Dambrowka, Dobrowka, Dombrowka, Dombrówka, Dubrawka, Dubrowka) wywodził się ze szlachty górnośląskiej. Lucae1 i inni przypisują mu tytuł barona. Ród ten zwał się potem Jaschinski – Dambrowka auf Jaschin [Dambrowka na Jasieni]. W Jasieniach natrafia się jeszcze na nazwisko Jaschinski.

Ryc. 1Ryc. 2


Ryc. 1
Herb szlachty. W czarnej tarczy srebrny podwójny hak (Okolski2 nazywa tę figurę "Zeta"). Klejnoty: na nieukoronowanym hełmie otwarty lot czarnego orła. Okrycia: czarno-srebrne.

Ryc. 2
Herb baronów. Szyld jak na ryc. 1. Na ukoronowanym hełmie figura szyldu między otwartym lotem czarnego orła. Okrycia: czarno-srebrne. (Herb ten spotkać można też jako używany przez linie szlacheckie).


W różnych zapiskach odnajdujemy wybranych przedstawicieli rodu. W 1572 r. panem na Jasieniach był Valentin von Dambrowka, hauptmann [naczelnik] Olesna Śl. i Dobrodzienia.

Ze strony "Rosenberger Treffen – Spotkanie Oleśnian", w kontekście opisu historii kościoła pw. św. Michała Archanioła w Oleśnie, dowiadujemy się zarówno o kolejnych właścicielach Lasowic Małych, jak i ich zasługach.

Całkowity pożar kościoła nastąpił we wtorek 25 kwietnia 1578 roku. Ówczesny proboszcz oleski, Felix Preyschwicz (vel Prziszowsky), natychmiast rozpoczął starania o finansowe wsparcie odbudowy spalonego kościoła. Mimo ogromnych zabiegów zdołał on uzyskać zaledwie jednego fundatora nowego kościoła, a była nim rodzina Dubrowka. Dzięki hojności Valentina, właściciela Lasowic Wielkich, Lasowic Małych, Jasienia i Skorkowa oraz jego młodszych braci: Joachima i Gyrzyka, którzy wspólnie w 1571 roku zakupili wieś Bierdzany, rozpoczęte już prace budowlane można było kontynuować. Fundatorzy nowego kościoła zastrzegli jednak, że pragną być pochowani w specjalnej kaplicy urządzonej pod oleską świątynią. Ponieważ jednak prace związane z odbudową były już znacznie zaawansowane, konwent oleskich augustianów przeznaczył na ten cel południowo-wschodni narożnik kościoła. Z tej właśnie strony dobudowana została murowana kaplica, pod którą urządzono kryptę dla zmarłych członków rodziny Dubrowka. Kaplicę tą zbudowano dokładnie na miejscu, gdzie obecnie znajduje się zakrystia. Prawdopodobnie poświęcono ją św. Walentemu, uwzględniając życzenie głównego fundatora nowego kościoła - Walentego Dubrowki. W nowej świątyni pod prezbiterium urządzona została druga krypta, przeznaczona dla zmarłych członków oleskiego konwentu augustianów. Budowę obu krypt zakończono jeszcze w 1578 roku, natomiast prace związane z odbudową całego kościoła trwały do połowy następnego roku. Nowa świątynia zbudowana została solidniej i wyglądała bardziej okazale niż poprzednia. Od północno-wschodniej strony przylegała do niej zakrystia, która połączona była korytarzem z budynkiem zakonnym. Na wieży kościoła zawieszony został dzwon zwany "Michał", ufundowany przez rodzinę Dubrowka. (...)


W 1617 r. Hans von Dambrowka wystawił w Lasowicach Małych dwór. Rok po jego wzniesieniu wpadli z Polski Kozacy, którzy wyrabowali cały majątek.

20 sierpnia 1624 r. kolejny pożar strawił świątynię w Oleśnie. Brak środków finansowych (a może i inne przyczyny - działo się to w okresie wojny trzydziestoletniej) spowodował, że zaniechano odbudowy istniejącej od 1578 r. kaplicy św. Walentego, mieszczącej kryptę rodu von Dambrowka.

Po Hansie nastąpił prawdopodobnie Johann Jerzy von Dambrowka, którego spadkobiercą był Johann Adam baron von Dambrowka auf Jaschin (ur. 1630). Wiadomo, że ten w 1649 r. studiował we Wrocławiu.

18 maja 1642 r. znów spłonął doszczętnie kościół pw. św. Michała Archanioła w Oleśnie.

Dopiero wczesną wiosną 1651 roku przystąpiono do [jego] odbudowy (...). Ówczesny proboszcz oleski Jerzy Flak ponownie zwrócił się do rodziny Dubrowka z prośbą o finansową pomoc przy odbudowie spalonego kościoła. Równocześnie zamówił on we Wrocławiu organy do przyszłej świątyni. W realizacji dalszych planów związanych z odbudową kościoła przeszkodziła mu śmierć. Dzieło odbudowy kontynuował jego następca Daniel Chmielitius (1652-1668), który na początku 1652 roku otrzymał odpowiedź od rodziny Dubrowka. Jak podaje kronikarz "Panowie Dubrowscy odpowiedzieli jednak, że nie zależy im na tej kaplicy, gdyż są protestantami". Oczywiście ze zrozumiałych względów wyznająca protestantyzm rodzina Dubrowka nie mogła wspierać finansowo odbudowy katolickiego kościoła [działo się to krótko po ustaniu wojny trzydziestoletniej]. W związku z taką odpowiedzią proboszcz Chmielitius postanowił zlikwidować kryptę, w której spoczywali przodkowie wyznających protestantyzm Johanna Adama i Johanna Jerzego hrabiów von Dubrowka. Szczątki rodziny Dubrowka pochowane zostały z należytymi ceremoniami na pobliskim cmentarzu, a ze starych trumien odlano dwa dzwony. Jedno wieko trumny przerobiono na okiennicę do zakrystii. W miejscu, gdzie dotychczas spoczywali przodkowie rodziny Dubrowka, proboszcz Chmielitius urządził kryptę, przeznaczając ją dla zmarłych członków oleskiego zakonu augustianów. (...)


Do ok. 1684 r. właścicielem Lasowic Małych była Juliane Elisabeth von Dambrowka, córka Johanna Adama barona von Dambrowka auf Jaschin, spadkobierczyni od Jasieni i Lasowic. W 1684 r. wyszła ona za mąż za Adama Heinricha von Frankenberg-Proschlitz auf Schönfeld (co do którego wiadomo, że w 1695 r. był holenderskim pułkownikiem). Jej bratem był Johann Georg Rudolf von Dambrowka (zm. 1720). Pod koniec XVII w. siedział na Tułach.

Od tej daty nie ma już w dokumentach rodu wzmianek o jego posiadłościach w Lasowicach Małych.

Istotną wiadomość przynosi strona rodu von Blacha. "W roku 1714 Samuel Friedrich von Blacha kupił od Johanna Adama barona von Dambrowka auf Jaschin wioskę Tuły." Johann Adam miał wówczas już 84 lata. Mieszkał więc prawdopodobnie jeszcze w rejonie, ale rozstawał się na starość ze swoimi posiadłościami. Wiadomo, że w 1704 r. sprzedał sprzedał bierdzański majątek ziemski oraz Schlegenbergom Jasienie.

Ród ten wygasł w pierwszej połowie XVIII w. z Evą Heleną baronówną von Dambrowka, zamężną z Franzem Bernhardem baronem von Lichnowsky, landeshauptmannem [naczelnikiem krainy] księstw Troppau [Opawa] i Jaegerndorf [Karniów].

Ogólnie w skład dóbr rodu von Dambrowka auf Jaschin w różnych okresach czasu wchodziły m.in.: Bierdzany (1571-1704), Chudoba, Jasienie (ok. 1446-1704), Kiełbasin, Kobylno (kupione w 1606 r.), Laskowice (kupione w 1571 r. od Petera von Cosel, sprzedane w 1702 r. Jacobowi Heinrichowi hrabiemu von Flemming), Lasowice Małe (kupione ok. 1446 r.), Lasowice Wielkie (kupione w 1446 r. od Schimke Rudaffky'ego), Nowy Folwark (obecnie w pow. namysłowskim), Skorków (obecnie część Gronowic), Szumirad, Trzebiszyn, Tuły (kupione w 1606 r., sprzedane w 1714 r. Samuelowi Friedrichowi von Blacha), Turawa (kupiona w 1629 r. od Katarzyny Kochtitzky z d. Sedlnitzky, sprzedana w 1638 r. Mikołajowi baronowi von Blankowsky).

Od 1753 r. znamy znów nowych, jak i dalszych właścicieli dóbr szlacheckich w Lasowicach Małych i Wielkich.

Christiane Charlotte Sophie księżna von der Osten-Sacken z pierwszym małżonkiem Juliusem Gebhardem hrabią von Hoym, właścicielem Lasowic Małych i Wielkich, po którego śmierci dobra przeszły na wdowę3
Friedrich August Carl książę zu Hohenlohe
-Öhringen, właściciel Lasowic Małych4
Pierwszym wówczas - dokładnie od 1753 r. - był Julius Gebhard hrabia von Hoym (ur. 1721, zm. 1769), saksoński tajny rady, żonaty z Christiane Charlotte Sophie hrabiną von der Osten (ur. 1733, zm. 6 lipca 1811).

Julius Gebhard był spadkobiercą Adolfa Magnusa hrabia von Hoym (ur. 6 maja 1668, zm. 15 października 1723, Ratibor [Racibórz]), który w 1714 r. nabył dobra sławięcickie [Slawentzitz-Ehernforst] w powiecie kozielskim. Nie wiemy, czy już wówczas obejmowały one także Lasowice Małe, możliwe, że nabyte bezpośrednio od Johanna Adama von Dambrowka lub jego córki Juliane Elisabeth, ewentualnie od jego syna Jana Georga Rudolfa.

W 1782 r. Marianne hrabina von Hoym zu Droissig (ur. 1763, zm. 1840), córka Juliusa Gebharda i Christiane, wyszła za mąż za następcę tronu - Friedricha Ludwiga książę zu Hohenlohe-Ingelfingen, książę zu Hohenlohe-Öhringen (ur. 1746, zm. 15 lutego 1818).

6 lipca 1811 r. Friedrich August Carl książę zu Hohenlohe-Öhringen (ur. 27 listopada 1784, Breslau [Wrocław], zm. 15 lutego 1853, Slawentzitz [Sławięcice]), najstarszy syn Friedricha Ludwiga i Marianne, odziedziczył po śmierci swojej babci - Christiane Charlotte Sophie hrabinie von der Osten, owdowiałej po Juliusu Gebhardzie hrabim von Hoym, później znów zamężnej z księciem Karlem (ur. 1725, zm. 1794) księżnej Sacken - wszystkie posiadłości rodu Hoym na Śląsku.

Ok. poł. XIX w. członkowie rodu zu Hohenlohe-Öhringen wystawili w Lasowicach Małych gorzelnię i spichlerz dworski, prawdopodobnie od razu wespół z przylegającą do niego mleczarnią, ponadto kuźnię i leśniczówkę; następnie, w II poł. XIX w., dokonali przebudowy samego dworu.

Spadkobiercą wciąż mnożonego majątku stał się Friedrich Wilhelm Eugen Karl HUGO książę zu Hohenlohe-Öhringen (ur. 27 maja 1816, Stuttgart, zm. 23 sierpnia 1897, Slawentzitz), syn Friedricha Augusta Carla i jego żony - Friederike Sophie Dorothe Marie Luise księżnej von Württemberg (ur. 4 czerwca 1789, Stuttgart, zm. 16 czerwca 1851, Slawentzitz), od 18 października 1861 r. diuk von Ujest [Ujazd], jeden z pięciu najbogatszych ludzi ówczesnych Niemiec.

Zgromadzone miliony odziedziczył August Karl CHRISTIAN KRAFT książę zu Hohenlohe-Öhringen (ur. 21 marca 1848, zm. 14 maja 1926, Somogyszob, Węgry), najstarszy syn Hugo, generał armii pruskiej, który wciąż pomnażał fortunę rodu, a na którego wystawnych balach gościli zarówno ostatnio cesarz Niemiec, jak i Rosji.

Kres potęgi rodu przyniosły skutki przegranej przez Niemcy I wojny światowej oraz rewolucji berlińskiej 1918 r. W maju 1926 r., książę musiał opuścić pałac w Sławięcicach, zajęty na potrzeby sztabu I dywizji wojsk powstańczych.

Po śmierci Christiana Krafta topniejący majątek odziedziczył jego młodszy brat - HANS Heinrich Georg książę zu Hohenlohe-Öhringen (ur. 24 kwietnia 1858, Slawentzitz, zm. 24 kwietnia 1944, Oppurg).

Ostatnim panem dóbr Slawentzitz i Ujest, a tym samym ostatnim właścielem Lasowic Małych i Wielkich oraz Szumiradu, został syn Hansa - Hugo Felix AUGUST książę zu Hohenlohe-Öhringen (ur. 28 kwietnia 1890, Madrid, zm. 2 sierpnia 1962, Stuttgart).

Potomkowie Augusta żyją do dziś w Niemczech. Syn KRAFT Hans Konrad książę zu Hohenlohe-Öhringen (ur. 11 stycznia 1933, Breslau), który opuścił Sławięcice mając 10 lat, odwiedził je ponownie latach 2004 i 2006.

Przypisy

1 - Friedrich Lucae, na którego powołuje się autor Blazék, w swoim dziele "Schlesiens curiose Denckwürdigkeiten" przytacza baronów von Dambrowka w związku z rozwojem wspólnoty luterańskiej ("Postęp religi luterańskiej")

W dotyczącym tego tematu odcinku (zob. faksimile obok) pisze kronikarz:

Do tych pryncypialnych luterańskich panów i szlachciców, którzy wyznaniu temu są słuszni, zaliczają się: hrabiowie von Felss / hrabiowie von Rheder / hrabiowie von Henckel / hrabiowie von Motticht / hrabiowie von Sonneck / hrabiowie von Praschzmann; item baronowie von Dambrowcka / baronowie von Nowack / baronowie von Reisewitz / baronowie von Pickler / baronowie von Scribensky; jak zarównież szlachetni panowie: von Beyer / von Blacha / von Bludowsky / von Buchta / von Drach / von Dresske / von Gelhorn / von Jordan / von Kuschenbahr / von Larisch / von Lichnowsky (...)"
2 - W kwestii heraldyki Blazék powołuje się bardzo prawdopodobnie na: OKOLSKI Simon [Szymon], Orbis Polonus splendoribus coeli, triumphis mundi, pulchritudine animantium condecoratus, in quo antiqua Sarmatorum gentiliata pervetusta nobilitatis insignia etc. specificantur et relucent, 3 Bände, Krakau 1641-1643
3 - Foto [za:] www.landesarchiv-bw.de
4 - Foto [za:] www.corno.de

Źródło

• BLAZÉK Konrad, Der abgestorbene Adel der Provinz Schlesien und der Ober-Lausitz, Erster Theil, J. Siebmacher´s großes und allgemeines Wappenbuch, Bd. 6, Abt. 8, verlegt bei Bauer und Raspe, Nürnberg 1887, S. 22, Wappen-Tafeln 16 u. 17 - dot. herbów rodu Dambrowka auf Jaschin
• LUCAE Friedrich, Schlesiens curiose Denckwürdigkeiten / oder vollkommene Chronica von Ober- und Nieder-Schlesien, verlegt bei Friedrich Knochen, Franckfurt am Mayn 1689, Bd. 1, S. 481, Bd. 2, Register (Stichwort [hasło]: Dambrovvka) - dot. przypisu 1
• A. Pawlik, Kościół pod wezwaniem św. Michała Archanioła
• W. Krause, Zur Geschichte von Gross- und Klein Lassowitz, [w:] Heimatkalender des Kreises Rosenberg 1934
• http://pages.prodigy.net/ptheroff/gotha/hohenlohe.html
• www.iblachaweb.de


 5754 Czytań - Drukuj
TVP3 Katowice
Chrześcijańska Telewizja Internetowa

Przedostatnia środa miesiąca godz. 17.35 | „Sola Scriptura…” - cykl programów pokazujący społeczność polskich ewangelików. Audycje poświęcone są istotnym wydarzeniom z życia Kościoła Ewangelicko–Augsburskiego. W kolejnych odcinkach cyklu przedstawione są działania kościoła oraz wyjątkowe historie ewangelików.

Kontakt
Parafia Ewangelicko-Augsburska Lasowice Wielkie
Proboszcz: Ryszard Pieron
ul. Odrodzenia 23,
46-280 Lasowice Wielkie
tel. 77 414 82 14
lasowice@luteranie.pl
pieron@escobb.com.pl
Plan Nabożeństw
SWIFT/BIC: BPKO PL PW
IBAN: PL 41 1020 3668 0000 5302 0116 9390
Zapowiedzi

Zapowiedzi


  • Konkurs filmowy – Dziedzictwo Reformacji – 500 lat Reformacji
    Konkurs fotograficzny 500 LAT REFORMACJI 2017

    Wczasy na ewangelickiej Ziemi w Jubileusz 500 Lat Reformacji

    Strony Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego
    Luteranie Diakonia CME Duszpasterze Dekada Lutra Marcin Luter Chrześcijańska Telewizja Internetowa Zwiastun WARTO
  • Diecezja katowicka
  • Blog Biskupa
  • Bratnia Pomoc im. Gustawa Adolfa
  • OrdynacjaKobiet.pl

  • Nasza strona na facebooku Kościół Ewangelicko - Augsburski Parafia Lasowice Wielkie
    Biblia w internecie
  • biblia-online.pl
  • biblia-internetowa.pl
  • biblia.info.pl

  • 2010-2017 ©

    Powered by v6.01.14 | Darthanian by | Site and contents copyright by