Pierwsza wojna światowa trwała cztery lata. Druga wojna światowa ponad pięć. Obecna pełnoskalowa wojna za naszą wschodnią granicą też już trwa ponad cztery lata! A co gorsza, nie zanosi się na to, aby szybko miała się zakończyć. Wydaje się, że przy wykorzystaniu nowoczesnych technologii działania wojenne na wschodzie Europy rozwijają się z coraz większą intensywnością. To przykre, że nadal muszą żyć w strachu i umierać ludzie w miejscach bezpośrednich działań wojennych, ale i poza nimi. W wiadomościach dominują informacje o dozbrajaniu się czy tworzeniu coraz to nowych i  liczniejszych jednostek wojskowych różnego typu. Chyba zmierzamy w złym, konfrontacyjnym kierunku.

Ostatnio, podczas spotkania z osadzonymi w więzieniu, w związku z dyskusją o relacjach polsko-ukraińskich i niedomówieniami dotyczącymi wydarzeń na Wołyniu, obejrzeliśmy film Wojciecha Smarzowskiego Róża. Akcja filmu dzieje się wprawdzie na Mazurach i dotyczy wydarzeń z okresu kończącej się wojny, ich wyzwalania oraz wydarzeń kolejnych miesięcy: wypędzeń ludności, zmiany ustroju państwa, deportacji tych, których uznano za ludzi niewłaściwego pochodzenia i wyznania, także samosądów. Nie są to kresy dawnej południowo-wschodniej Polski, ale wydarzenia w obu tych miejscach cechowało chyba zbliżone okrucieństwo i bezwzględność.

Niestety, po osiemdziesięciu latach od zakończenia wojny na nowo ożywają demony nacjonalizmu politycznego i społecznego, rzekomej czystości narodu oraz osądzania, kto był i jest, a kto nie był i nie jest prawdziwym patriotą. Ale miejmy świadomość, że ci, którzy używają mowy nienawiści, jątrzą i sugerują potrzebę nowych rozliczeń historycznych, a niekiedy wręcz czystek narodowych, religijnych i wyznaniowych, wcale nie pójdą na wojnę! Współczesna historia pokazuje, że wojny i waśnie międzyludzkie rozpętują politycy i przywódcy państwowi, i lokalni, ale giną w nich lub zostają wojennymi kalekami niewinni ludzie i ich rodziny. Kiedyś bywało inaczej: przywódca dowodził swoją armią w pierwszej linii bitwy i często ginął na polu walki razem z żołnierzami. Obecnie przywódcy w swoich czyściutkich gabinetach podejmują decyzje o działaniach wojennych, ale sami w nich nie uczestniczą. Tylko wydają rozkazy, by na śmierć i okaleczenie szli inni.

Jednak wojny prędzej czy później się kończą. Od wieków tak było, że po rozruchach społecznych, różnych rewolucjach i wojnach następowało samowolne i samozwańcze rozliczanie tych, których uważało się za winnych wszystkich nieszczęść. Często dlatego, że mieli odmienne zdanie albo mówili innym językiem, albo wyznawali inną religię lub byli innego wyznania. Za to, że nie chcąc brać udziału w wojnach i rewolucjach, uciekali do innego kraju – zatem dezerterowali. Za to, że obawiali się nadchodzących zmian i głośno ich nie popierali. I tak dalej, i tak dalej. Było, jest i zawsze będzie wiele powodów, aby kogoś ograbić, pobić albo pozbawić życia, twierdząc, że działa się dla wspólnego dobra i w imię sprawiedliwości. 

Lata wojny niszczą ludzkie serca, a stykanie się ze śmiercią i bólem zobojętnia na bliźnich. Wszechogarniający strach likwiduje solidarność. Pojawia się chęć odwetu i zemsty, puszczają hamulce racjonalności i następuje totalne odczłowieczenie. Po oficjalnie zakończonych wojnach zawsze były okresy płaczu, strachu, bezprawia oraz gloryfikowania jednych i potępiania innych. Taką własną historię zna chyba każdy europejski i pozaeuropejski kraj i naród.

Po dekadach wychowywania we wspólnej Europie społeczeństw i narodów we wzajemnej akceptacji oraz tolerancji nie niszczmy tego, co osiągnęły współczesne pokolenia nieznające na szczęście okrucieństw wojny. Najmłodsze pokolenie zachodnich Europejczyków, do których i my się zaliczamy, w większości nie odczuwa już raczej w swoich sercach potrzeby odwetu, zemsty czy zadania sąsiadowi bólu. Choć być może takie emocje nosili w sobie nasi dziadkowie czy rodzice. I to jest największa wartość życia w pokoju i we wspólnocie! Módlmy się o mądrość dla tych, którzy rządzą krajami i światem – światem, który dla naszego szczęścia dał nam, ludziom żyjącym na Wschodzie i na Zachodzie, dobry Bóg.

ks. Ryszard Pieron

Prowadzi ona do takiego postrzegania przeciwnika w innym narodzie albo wewnętrznego przeciwnika politycznego we własnym, że nazywa się go wcielonym szatanem. Taka narracja tworzy w sercach zwaśnionych stron uproszczony, błędny obraz wyznawanych zasad religijnych czy wyznaniowych i stwarza długotrwałą wzajemną niechęć. Burzy możliwość jakiejkolwiek współpracy i nawiązywania pokojowych relacji.

W Izraelu ostatnio przywołuje się biblijne – prorocze słowa o przekazaniu Izraelitom przez samego Boga już tysiące lat temu ziemi, o którą obecnie toczy się wojna. Inni przywódcy na Bliskim Wschodzie odwołują się do Boga islamu, stwierdzając, że walczą z szatanem, którego ucieleśnienie postrzegają w Ameryce Północnej i krajach zachodniego świata.

U nas, w Polsce, konserwatywni prawicowi politycy mówią o diable-szatanie w przebraniu transowej i genderowej „zarazy”, która panuje w krajach liberalnej Unii Europejskiej, z którą trzeba walczyć, by uratować „nasz katolicki kraj”.

A z kolei w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej porównano ostatnio prezydenta USA do Jezusa. Jak pisze portal Onet.pl, podobno: „gromkimi oklaskami na sali przyjęto to porównanie. Kontrowersyjne porównanie padło w trakcie uroczystości w Białym Domu. Duchowa doradczyni prezydenta Donalda Trumpa Paula White-Cain tuż przed Wielkanocą porównała go z Jezusem. Mówiła o zdradzie i fałszywych oskarżeniach. Słowa zostały przyjęte z entuzjazmem zgromadzonych. Paula White-Cain zabrała głos podczas uroczystości wielkanocnych z ewangelikami”.Warto tu sprostować, żenie chodzi o nas – ewangelików luteran lub reformowanych – tylko o amerykańskie środowiska ewangelikalne czy wręcz charyzmatyczno-przebudzeniowe. I czytajmy dalej, co napisał Onet: „Na początku wystąpienia stwierdziła, że Donald Trump jest prezydentem, bo tak zdecydował Bóg. Zgromadzeni momentalnie zareagowali gromkimi oklaskami. Następnie doradczyni duchowa prezydenta USA zestawiła jego historię z męką Jezusa. – Jezus przekazał nam tak wiele nauk poprzez swoją śmierć, grób i zmartwychwstanie. Pokazał nam, czym jest wielkie przywództwo. Wielka przemiana wymaga wielkiego poświęcenia – mówiła White-Cain, cytowana przez amerykańskie media. – A panie prezydencie, nikt nie zapłacił takiej ceny, jak pan. Prawie kosztowało to pana życie – stwierdziła, nawiązując do prób zamachu na życie Donalda Trumpa. – Został pan zdradzony, aresztowany i fałszywie oskarżony. To znany schemat, który pokazał nam nasz Pan i Zbawiciel. Ale dla Niego to się nie skończyło i dla pana też się nie skończyło. Bóg zawsze miał plan. Trzeciego dnia zmartwychwstał, pokonał zło, zwyciężył śmierć, piekło i grób. A ponieważ on zmartwychwstał, wszyscy wiemy, że my też możemy zmartwychwstać. I proszę pana, dzięki jego zmartwychwstaniu, pan również powstał – kontynuowała. Wierzę, że Pan kazał mi to panu przekazać. Dzięki jego zwycięstwu odniesie pan sukces we wszystkim, czego się pan podejmie – zakończyła, a na sali ponownie rozległy się głośne brawa. Amerykańskie media piszą, że kontrowersyjne porównanie spotkało się z krytyką. W mediach społecznościowych White-Cain zarzucano »bluźnierstwo« i »szaleństwo«”.

Kim jest Paula White-Cain?Wieloletnia współpracownica Donalda Trumpa, to –jak wyjaśniaKatolicka Agencja Informacyjna – pochodząca z Florydy 58-letnia kaznodziejka chrześcijańskiej Niezależnej Sieci Charyzmatycznej (Independent Network Charismatic – INC). „Popiera ona interpretacje biblijne w duchu »teologii sukcesu«, które zdaniem niektórych ewangelicznych chrześcijan »idą za daleko« i »są na granicy herezji«”(wszystkie cytaty za: onet.pl; dostęp 2.04.2026)

Łączenie aspektów religijnych z agresją militarną jest niedopuszczalne. Niedopuszczalne jest prowadzenie gdziekolwiek jakichkolwiek wojen, których celowość uzasadnia się religią i rzekomą wolą Bożą! Powoływanie się na Boga, by je prowadzić, a także błogosławieństwo dla tych działań jest niebezpiecznym kierunkiem. Odbiorca, niekoniecznie znający religijne zasady i dogmaty poszczególnych, a na ogół nieznanych sobie społeczności religijnych czy wyznaniowych, przyjmuje „w dobrej wierze” ich politycznie spreparowany obraz. Tym samym daje sobie wewnętrzne przyzwolenie na prowadzenie działań wojennych. W swoich emocjach i odczuciach fałszuje stan faktyczny, a to nie służy żadnym religiom ani wyznaniom.

Ale wydaje się, że jeszcze większym złem jest zasianie ziarna fałszu, które pozostaje w sercach społeczeństw wielu państw o różnych religijnych i wyznaniowych tożsamościach. Utrwala się pogląd, że prowadzone wojny w Europie, Azji czy na Bliskim Wschodzie są z woli i za przykazaniem samego Boga. A to jest nieprawdą. Przy tej okazji warto pamiętać o różnym pojmowaniu, postrzeganiu i rozumieniu Boga przez te społeczności.

Podobnie w naszym chrześcijańskim i podzielonym kraju, w którym toczy się polityczna „wojna światopoglądowa”, kreuje się pogląd lansowany przez konserwatywnych polityków, którzy rzekomo działają w imię wyższych, mesjańskich zasad, którym podobno sprzyja i którym błogosławi sam Bóg. Który ma, jak uważają niektórzy, posługiwać się nimi, czyli przywódcami poszczególnych partii, by te działania prowadzili. To też jest nieprawdą. Bóg nie nawołuje przez swoje Słowo do braku miłości i nieakceptacji drugiego człowieka! To grzeszny człowiek chcąc usprawiedliwić własną pychę i chęć panowania nad drugim, wkłada „w usta Boga” słowa i tezy, które nigdy nie zostały wypowiedziane i w żadnej z ksiąg Pisma Świętego nie są zapisane.

Nie chcemy religijnych i ideologicznych wojen. Historia nauczyła nas, że wojny, w których przywołuje się Boga jako przywódcę na sztandarach agresji, w imię którego toczy się bitwy i zabija ludność, są szczególnie okrutne, bezwzględne, długotrwałe, na lata powodują chęć zemsty u potomnych i blokują jakiekolwiek porozumienie. I nie mają nic wspólnego z zasadami trzech wielkich monoteistycznych religii: judaizmu, islamu, chrześcijaństwa oraz ich doktrynami obowiązującymi w nauczaniu i dążeniu do zbawienia.

ks. Ryszard Pieron

Zwiastun Ewangelicki nr 8-2026.